دکترین از واژۀ لاتین (Doctrina) برگرفته شده که مفهموم امروزی آن کلیت ِاصول یک سیستم سیاسی ، علمی ، دینی ،فلسفی و یا اجتماعی می باشد. دکترین سیاسی ، مجموعه اصولی هستند که برنامه های سیاسی بر آن اساس پایه و بنیاد گرفته اند و یا به عبارتی دیگر دکترین سیاسی سلسله اصولی هستند که دولتها بر طبق آنها مشی و روش خود را تایین می کنند.
دکترین های سیاسی معمولاً تشکیل شده از فعالیتهای مختلفی بصورت سیستماتیک هستند که تحت تاثیر واقعیتهای سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی قرار می گیرند و یا برخی از اوقات یک دکترین سیاسی تشکیل شده از زنجیره ای از دکترین های دیگر می شوند. برای مثال مارکسیسم که بر اساس خلاقیت بنیانگذاران آن مارکس و انگلس بر پایۀ واقیتهای سیاسی – اجتماعی – اقتصادی بوجود آمد و همانگونه که می بینیم بر محور آن دکترین های دیگری بوجود آمدند که چه بسا با واقعیت مارکسیسم فاصله گرفتند ولی زایش آنها و ادامه تکامل آنها مدیون همان محور اصلی است که در آن زمان و مکان بوجود آمد.
بعد دیگری از یک دکترین سیاسی اینست که خود را با شرایط جامعۀ درونی و روابط بین المللی «هماهنگ» می کند و سعی در آن دارد که با توجه به این شرایط خود را با توجه به زمان و وقایع «تغییر» دهد. همین موضع ِهماهنگی و تغییر بر اساس شرایط ِموجود وجه تمایز دکترین با ایدئولوژی است که از اهمیت خاصی برخوردار است و به نظر من ما ایرانی ها باید به این امر توجه کنیم. ایدئولوژی در بطن کلام تشکیل شده از اصولی است تغییر ناپذیر در حالی که دکترین همانگونه که ذکر شد توانایی «خود هماهنگی» را با فرهنگ ، تکامل ِجامعۀ انسانی، اقتصاد و دیگر امور مربوط به جامعه را دارد. دلیل بوجود آمدن دکترینهای سیاسی حل مسائل جامعه و افراد آن است در حالی که ایدئولوژی حتی اگر در مرحله ای خاص "دردی " از جمعی از افراد را "دوا" کرده ولی توانایی هماهنگی با زمان و انسانهای آن زمان را را ندارد . ایدئولوژی توانایی ِ وفق دادن خود با شرایط جغرافیایی را ندارد در حالی که دکترین به نیاز انسانها در مکان خاص جغرافیایی توجه می کند یا به عبارت دیگر سیاستی که بر پایۀ دکترین ها بنیان شده همیشه در پی حل مشکلات است و نه تحمیل یک قاعدۀ ایدئولوژیک.
ادامه دارد ...
جمع آوری کننده : بابک ت
جمع آوری کننده : بابک ت
از هم میهنان تقاضا می شود با شرکت در این بحث به تکامل این مجموعه کمک کنند.
